7 کلید سرسبزسازی بیابان
به گزارش وبلاگ تجهیزات الکترونیک، کاهش دائمی منابع طبیعی زنگ خطری برای ما انسان هاست که هر چه زودتر فکری به حال زمین و نجات محیط زیست مان کنیم. یکی از کارها در این مورد بیابان زدایی است.
بیابان زدایی همان طور که از نامش برمی آید، فرآیند تبدیل بیابان ها به جنگل های سرسبز است. در واقع بیابان زدایی شامل کارها و روش هایی می گردد که برای سبز کردن بیابان های خشک، نیمه خشک و نیمه مرطوب انجام می گردد.
هدف از بیابان زدایی، بازیابی بخش هایی از مناطق بی آب و علف و حاصلخیزکردن خاک آنهاست. از دلایل دیگر می توان به مسائل زیست محیطی مانند پیشگیری از فرسایش خاک و تقویت تنوع زیستی در بیابان ها اشاره نمود.
کارشناسان محیط زیست امیدوارند با تبدیل بیابان ها به مناطق سرسبز، بتوانند با تغییر اقلیم مبارزه نموده و از اثرات آن مانند خشکسالی و قحطی پیشگیری نمایند.
اهمیت بیابان زدایی به قدری زیاد است که 27 خرداد/ 6ژوئن روز جهانی بیابان زدایی اعلام شده است. در آستانه این روز، قابلیت های هفت فناوری موثر در بیابان زدایی را آنالیز می کنیم.
بعضی نسبت به تبدیل بیابان ها به جنگل تردید دارند و معتقدند نمی گردد این مناطق را به نواحی سبز تبدیل کرد. اما این حقیقت ندارد، زیرا بسیاری از بیابان ها زمانی سبز بود و علت اصلی شرایط امروزشان اقدامات مخرب و دست اندازی های انسان است.
مثلا در تاریخ آفریقای شمالی می دانیم زمانی این بخش از جهان سرسبز بوده و خاک حاصلخیزی داشته است اما با تبدیل این مناطق سرسبز به بیابان، حاصلخیزی خود را از دست داده و در نهایت دچار خشکی و موجب فقر ساکنان خود شده است.
در حال حاضر متخصصان و کارشناسان محیط زیست در سراسر جهان با روش های مختلف سعی در بیابان زدایی دارند. با به کارگیری چنین روش هایی بعضی کشورها مانند پاکستان، چین، امارات متحده عربی، هندوستان و آمریکا توانسته اند بخشی از بیابان های خود را به مناطقی سرسبز و پربازده تبدیل نمایند.
محوطه سازی برای کاهش دما فرسایش خاک، توفان شن و تبخیر
در محوطه سازی با استفاده از کاشت گل و گیاه های متفاوت، درخت و وسایلی چون سنگ، چوب و غیره در مکانی که خشک و نامطلوب است، آن محل از حالت بی آب و علف خارج می گردد.
چنین محوطه ای می تواند با وجود گل و گیاهی که در خود دارد، نه تنها در کاهش دمای محیط موثر باشد، بلکه جلوی فرسایش خاک، تبخیر بیشتر آب و توفان های شن را بگیرد که معمولا در بیابان ها رایج هستند.
کشاورزی گلخانه ای
کشت گلخانه ای روش دیگری است که می توان با آن بیابان های بی آب و علف را به مکان های سرسبز تبدیل کرد. گلخانه مکانی سربسته است که محیط آن را از نظر دما، شدت نور، میزان رطوبت هوا و خاک مناسب کشت گل و گیاه نموده اند. این روزها با استفاده از فناوری های متعدد مانند اتوماسیون هوشمند، سیستم های جدید آبیاری گلخانه ها، سیستم های فراوری نور مطلوب، فناوری های خنک سازی، جدید ترین سیستم های کنترل نیرو و حرارت می توان گلخانه های عالی و کارآمد با هزینه ای مناسب ایجاد کرد. با این روش می توان بیابان زدایی را به روش موثری انجام داد.
کاشت درختان و گیاهان مقاوم و متناسب با مناطق خشک و شور
یکی دیگر از روش های بیابان زدایی، کاشت گیاهانی است که با مناطق خشک و شوره زارها به خوبی کنار می آیند.
برای سبزکردن بیابان ها معمولا از گیاهانی استفاده می گردد که می توانند حجم بالایی از سدیم را تحمل نمایند. از این گیاهان می توان به حرا، سالیکورنیا و گیاهان بوته ای شورپسند اشاره نمود. گیاهانی مانند کنار، بنه، کهور، اقاقیا، اکالیپتوس، کاسیا، رمیلک و کرنکی هم مقاوم هستند و می توان از آنها در بیابان زدایی استفاده کرد.
کنترل سیلاب
سیلاب ها حاوی مواد محلول و معلق متفاوتی هستند که از مکان های مختلف نشأت می گیرد. در واقع این مواد حاصل از فرسایش منطقه ای است که سیلاب در آنجا جاری شده و آنها را با خود آورده است. خاکی که سیلاب از آن عبور کند، حاصلخیزتر از قبل می گردد زیرا مواد مغذی مورد احتیاج خود را از این سیلاب ها به دست می آورد. بنابراین باید با کنترل سیلاب ها و حفظ آب آنها در مناطق بیابانی، خاک بیابان را علاوه بر سیراب کردن، مغذی و حاصلخیز کرد. همچنین با جمع آوری آب باران می توان آب مورد احتیاج برای آبیاری گیاهان را تهیه کرد.
کشت پایا
کشت پایا نوعی طراحی کشت بر اساس درک چگونگی عملکرد طبیعت است و این نوع کشت به زمین و ساکنان آن توجه ویژه ای دارد. در کشت پایا، کشاورزی در مقابل طبیعت قرار نمی گیرد، بلکه با طبیعت و ویژگی های آن همراه می گردد.
در این نوع کشت از گیاهان یک ساله و چند ساله استفاده شده و خاک و آب و منابع انسانی بادقت مدیریت می گردد و در نهایت سیستمی به وجود می آید که در آن ذخیره انرژی، افزایش بهره وری و کاهش هزینه رخ می دهد. این نوع کشت می تواند در گیاهان منطقه تنوع ایجاد کند و از سطح بیابان ها بکاهد.
پرورش ماهی و دیگر حیوانات دریایی
بسیاری از کشورها با پرورش ماهی و دیگر حیوانات دریایی در مزارعی که به این منظور ساخته شده اند، نقش موثری در بیابان زدایی بازی نموده اند.
هدف اصلی پرورش ماهی در مناطق خشک و نیمه خشک بیابانی، استفاده بهینه و حداکثری از منابع آبی برای سیستم کشاورزی و پرورش آبزیان است که در نهایت بیابان ها را به مکانی پربازده تبدیل می نماید.
پرورش گیاهان با استفاده از شبنم و آب باران
با استفاده از بعضی فناوری ها مانند جعبه آب گرواسیس می توان گیاهان و درختان را در مناطق خشک بیابانی کاشت. با استفاده از فناوری این جعبه می توان گیاهان و درختان را در اراضی خشک بیابانی بدون احتیاج به آبیاری و صرف هزینه بالا کاشت و پرورش داد.
جعبه گرواسیس از ذخیره آب موجود در خود استفاده نموده، نزولات جوی را هم گرفته و در مخزنش ذخیره می نماید. همچنین این فناوری با استفاده از قانون نقطه شبنم، رطوبت هوای محیط را هم به قطرات آب تبدیل و در خود ذخیره نموده و درنتیجه آب مورد احتیاج گیاه را تامین می نماید.
درون این جعبه ها هر سال یک درخت کاشته می گردد و سپس گیاه از درون جعبه درآورده شده و درخت و گیاه دیگری در آن کاشته می گردد.
از دیگر روش های به کار گرفته برای بیابان زدایی می توان به تعادل دام و مراتع برای حفاظت از پوشش های گیاهی موجود، احیای خاک فرسوده و شوره زارها و استفاده از سوخت های جایگزین اشاره نمود.
استفاده از سوخت های جایگزین باعث می گردد، مردم برای سوخت و فراوری انرژی از چوب استفاده ننمایند و به این ترتیب از قطع درختان جلوگیری گردد.
مترجم: نادیا زکالوند - دانش / روزنامه وبلاگ تجهیزات الکترونیک
منابع: azocleantech.com و earth.com
منبع: جام جم آنلاین